Πόση βροχή χρειάζεται για να ανέβει η στάθμη της λίμνης Παμβώτιδας και πότε φουσκώνουν τα ποτάμια που ξεκινούν από την ευρύτερη περιοχή των Ιωαννίνων; Η απάντηση δεν βρίσκεται σε έναν μόνο αριθμό, αλλά στον συνδυασμό της έντασης, της διάρκειας και της κατάστασης του εδάφους. Σε αυτό το κείμενο εξηγούμε τι γνωρίζουμε από τα διαθέσιμα στοιχεία και πώς μπορείτε να αξιοποιήσετε τις ωριαίες προγνώσεις για να παρακολουθείτε τον κίνδυνο ανόδου των υδάτων.
Η στάθμη της Παμβώτιδας δεν αλλάζει από τη μια ώρα στην άλλη
Η λίμνη συγκεντρώνει τα νερά της λεκάνης των Ιωαννίνων, όμως δεν υπάρχουν δημοσιευμένα επίσημα δεδομένα για την τρέχουσα στάθμη της σε ημερήσια βάση. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι ο ΟΦΥΠΕΚΑ εποπτεύει πρόγραμμα υποβρύχιου καθαρισμού της Παμβώτιδας, το οποίο προβλέπεται να ολοκληρωθεί το 2027 και καλύπτει έκταση 328.250 τετραγωνικών μέτρων από την περιοχή Μάτσικα έως το Πέραμα, την Αμφιθέα, τη Ντραμπάτοβα και τα Σφαγεία. Το μήνυμα του φορέα, «Η λίμνη δεν είναι σκουπιδότοπος και ό,τι βυθίζεται δεν χάνεται», δείχνει ότι η διαχείριση της λίμνης απαιτεί συνεχή παρακολούθηση, ακόμη και όταν οι βροχές μεταβάλλουν τη ροή των υδάτων.
Ο Καλαμάς και ο Αχέροντας δείχνουν γιατί η διάρκεια της βροχής μετράει
Ένα πρόσφατο παράδειγμα από την Ήπειρο έρχεται από τον Καλαμά, ο οποίος υπερχείλισε έπειτα από παρατεταμένες βροχοπτώσεις και πλημμύρισε εκτάσεις στη Θεσπρωτία. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του agrotypos.gr, οι δήμοι Ζηρού Πρέβεζας, Φιλιατών Θεσπρωτίας και Πωγωνίου Ιωαννίνων κηρύχθηκαν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ενώ οι καλλιέργειες μανταρινιού, πορτοκαλιού, λεμονιάς, τριφυλλιού και ελιάς υπέστησαν εκτεταμένες ζημιές. Ο πρόεδρος του ΤΟΕΒ Ραγίου Κεστρίνης, Νίκος Στεργίου, περιέγραψε ότι σε μια έκταση 45.000 στρεμμάτων ο όγκος των βροχοπτώσεων ήταν τόσο μεγάλος και απότομος που τα στραγγιστικά δίκτυα δεν μπορούσαν να αποστραγγίσουν την πεδιάδα, με αποτέλεσμα ήδη το 30% των καρπών να είναι ακατάλληλο για συγκομιδή. Αυτή η εικόνα δείχνει ότι ακόμη και ποτάμια που δεν βρίσκονται μέσα στην πόλη των Ιωαννίνων μπορούν να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα όταν η βροχή επιμένει.
Στην ευρύτερη λεκάνη των Ιωαννίνων ανήκει και ο Αχέροντας, ο οποίος πηγάζει από το όρος Τόμαρος σε υψόμετρο 1.986 μέτρων και έχει μήκος 52 χιλιομέτρων, με παραπόταμο τον Κωκυτό. Για όσους αναζητούν ονόματα ποταμών σε σταυρόλεξα, η δανική διαδικτυακή υπηρεσία Flod Krydsord επιτρέπει το φιλτράρισμα ποταμών ανά χώρα, αριθμό γραμμάτων και γνωστά ψηφία.
Τι έδειξαν τα έκτακτα δελτία της ΕΜΥ
Στο τριήμερο 26–28 Οκτωβρίου 2026, το Έκτακτο Δελτίο Επικίνδυνων Καιρικών Φαινομένων της ΕΜΥ αναφερόταν σε ισχυρές βροχές και καταιγίδες κυρίως στη Θεσσαλία, την Εύβοια, τις Σποράδες, την ανατολική Στερεά, την Αττική, τα νησιά του ανατολικού Αιγαίου και τα Δωδεκάνησα. Η Ήπειρος δεν περιλαμβανόταν στις περιοχές με κόκκινη ή πορτοκαλί προειδοποίηση εκείνες τις ημέρες, γεγονός που δεν αποκλείει τοπικές βροχές στα Ιωάννινα, αλλά δείχνει ότι η ατμοσφαιρική αστάθεια ήταν εντονότερη ανατολικότερα. Νωρίτερα, στις 25 Σεπτεμβρίου, ένα έκτακτο δελτίο της ΕΜΥ είχε προβλέψει ισχυρές βροχές και καταιγίδες στην Ήπειρο από τις βραδινές ώρες, υπενθυμίζοντας ότι το φθινόπωρο μπορεί να φέρει απότομες μεταβολές.
Πώς να διαβάζετε την ωριαία πρόγνωση για τον κίνδυνο υδάτων
Η ιστοσελίδα παρέχει ωριαία πρόγνωση και 14ήμερη πρόβλεψη για τα Ιωάννινα, ώστε να βλέπετε όχι μόνο αν θα βρέξει, αλλά και πότε και για πόσο. Όταν η βροχή εμφανίζεται διαδοχικά για πολλές ώρες, το έδαφος κορεσμένο και τα ρέματα αρχίζουν να γεμίζουν. Η εμπειρία του Καλαμά δείχνει ότι η διάρκεια έχει σημασία: εκεί, ο μεγάλος όγκος νερού σε μικρό χρονικό διάστημα υπερφόρτωσε τα στραγγιστικά δίκτυα. Επομένως, αν δείτε στην ωριαία πρόγνωση συνεχόμενες ώρες βροχής, παρακολουθείτε και τις επίσημες προειδοποιήσεις της ΕΜΥ.
Τι μπορείτε να κάνετε σήμερα
Για τη λίμνη Παμβώτιδα και τα ποτάμια των Ιωαννίνων, ο πιο πρακτικός τρόπος να προετοιμαστείτε είναι να ελέγχετε καθημερινά την ωριαία πρόγνωση, να αναγνωρίζετε τα σημάδια κορεσμένου εδάφους και να αποφεύγετε περιοχές κοντά σε ρέματα όταν η βροχή επιμένει. Τα επίσημα δελτία της ΕΜΥ και οι ανακοινώσεις των δήμων παραμένουν η πιο αξιόπιστη πηγή για έκτακτα μέτρα.